सहु सहु सहु बाबु सहनै नसके पनि - सम
sayapatri

मेरो बारेमा साहित्यिक वेबसाईटहरु नेपाली वेबसाईटहरु नेपाली ब्लगहरु दैनिक पत्रीकाहरु साप्ताहिक पत्रीकाहरु

सयपत्रीमा तपाँइको रचना प्रकाशन गर्ने हो भने कृपया नेपाली

unicodeफन्टमा टाइप गरी chahal_sayapatri@yahoo.com मा इमेल गर्नुहोला ।

August 31, 2006

पर्राई सँग नाचे हुन्छ

१४१औं मोति जयन्तीको अवसरमा भएको साहित्यवाचनमा खिचेका भिडियोहरुलाई प्रकाशन गर्ने सिलसिलामा आज तेस्रो भिडियो यहाँ राखेको छु । भिडियो खिच्ने सुरुमा गजलकारमो नाम टिप्न विर्सिएको हुँदा प्रस्तुत गजलकारको नाम यदी तपाँइलाई थाहाभएमा कृपया कमेन्टमा लेख्नुहोला ।

न घर न घाट, भयो जीन्दगानी

वाग्ले प्रकाश “बगर”

महलको स्वप्ना, छोडे मैले आज
हृदयको बाग, गोडे मैले आज

रहरै रहरमा, प्रदेश आए
पिताको पहल, तोडे मैले आज

न तन रहृयो, न त मननै रहृयो
मृत्युसूग दिल, जोडे मैले आज

सबैको ममता, तिरस्कार गर्दै
मैन जस्तो मन, मोडे मैले आज

न घर न घाट, भयो जीन्दगानी
रिक्त “बगर” नै ओढे मैले आज

प्रवास साहित्य कुञ्ज
शिवनगर ८, चितवन

कास म पनि केटी भइदिएको भएँ

चिज कुमार श्रेष्ठ

कास म पनि केटी भइदिएको भएँ
ओठमा लाली यसरी नै दल्थे होला
आँखामा काजल त्यसरी र्सवाथेहोला
गालामा पाउडर पनि यस्तै हुन्थ्यो होला

कपाल मेमको जस्तो पारिदिंदा
दश यूवक मन्त्रमुग्ध हुन्थ्योहोला
के के गर्थेहोला, आफूलाई राम्रो पार्न
ओठमा लाली पनि ऐना हेर्दै दल्थेहोला

चारैतिर चर्चा र परिचर्चा हुन्थ्योहोला
कति राम्री र्स्वर्गकी अप्सरा भनेर कहलिन्थेहोला
कास पनि केटी भइदिएको भए
कति केटा साटी साटी फेर्थेहोला

इमेल र चाटमा हेलो हाइको लस्कर
टेलिफोन र मोवाइलमा आइ लव यू को मेसेज
पलपल हरपल कति एकसचेन्ज हुन्थ्योहोला
राम्रा राम्रा युवकहरु मेरै पछि पर्थेहोला

कास म पनि केटी भइदिएको भएँ
ओठमा लाली यसरी नै दल्थे होला
आँखामा काजल त्यसरी र्सवाथेहोला
गालामा पाउडर पनि यस्तै हुन्थ्यो होला

रेष्टुरेन्ट र पार्कहरुमा व्वाइफेन्डको चुम्बन लिदै
कति डिस्को र पार्कहरु घुम्थेहोला
वियर व्राण्डीको चुस्कीसँगै
आइ लव यू को मिठो आभाष पनि पाउँथेहोला

यू.एस.डलरको खेती फष्टाउन नसकेर के भो र
कोरियन डलरमै भएपनि मलजल हुन्थ्योहोला
हङकङ डलर त आफ्नै हो नि
नपाए रियाल मै पनि चित्त बुझाउँथेहोला (more…)

यौवनका मस्काइहरुले एकछत्र अधिकार गरेको छ

शहिदको विधवा पत्नी - ७ (अन्तिम भाग )

देशमा वहुदलीय प्रजातन्त्रको उपयोग गर्दै, पार्टी विखण्डन हुने, एकीकरण हुने र सत्ताको लागि कुनै पनि समायोजन सही सावित गर्ने प्रक्रियाहरु हुन लागि रहेका छन् । सरकारमा वसी पद जोगाउन कुनै पनि उपायहरु अपनाई रहेका छन् । एउटा कम्युनिष्ट घटक वहुदलीय प्रजातन्त्र स्वीकार गरी वसि सकेको पनि यी असामान्य खिचातानीले वहुदलीय प्रजातन्त्र स्वीकार नगर्ने अर्को कम्युनिष्ट घटक संग मिली वर्तमान संसदिय प्रजातन्त्र विरुद्ध व्रि्रोहमा लागेका छन् । राजनीतिक पार्टीले यो संसदीय प्रजातन्त्रको राजनीतिक फाइदाहरु प्रशस्त उठाइ रहेका छन् तर गरिव जनताहरुले प्रजातन्त्र पछिको जुन आर्थिक क्रान्तिको परिकल्पना गरेका थिए त्यसको महसुस पनि गर्न पाइरहेका छैनन् । (more…)

सधै वस्न मन लाग्छ

गजल

सधै वस्न मन लाग्छ तिम्रै छेउ छाउ हजुर ,
वसाई सरी आउ झै लाग्छ तिम्रै गाउ हजुर ।

पुणिर्माको जून जस्तो लोभ लाग्दो जिउ डाल ,
आंखा छोपि हेर्छु तिम्रो शिर देखि पाउ हजुर ।

तिमी हांसे म हांस्छु अनि तिमी रोए म रुन्छु ,
नदेखिने तिम्रो मेरो एउटै हो नि घाउ हजुर ।

हिरा मोती सुन चांदी मुल्यहिन छ मेरो लागि ,
मुल्यवान छ तिम्रो चोखो मायाको भाउ हजुर ।

संगै तरौ मायाको सागर यो दिलको डुंगामा ,
देव माझी भै वस्छु तिमी यात्रु भै आउ हजुर ।

देव गुरुङ

August 28, 2006

झ्यामपुतली सामु पर्दा ठाँट्टीएर फेरी पिएँ

१४१ औं मोति जयन्तीको अवसरमा भएको साहित्यवाचन कार्यक्रमको अर्को यौटा भिडीयो प्रस्तुत गरेको छु यहाँ । आजको गजल वाचन गर्ने युवा गजलकार हुनुहुन्छ परिहास सुब्बा । खिचाइमा भएको गल्तीको कारण सुरुमा अलिकती गडबड भएको छ यस भिडियोमा र आवाज पनि अली सानो आएको छ । हेर्नको लागी तलको प्ले वटममा थिच्नु होला ।

यो मृत्यु आज सम्म रहस्यको पोकामा गुम्सिएको छ

शहिदको विधवा पत्नी - ६

देशको राजनैतिक इतिहासले विभिन्न मोडहरुमा शोकाकुल हुन वाध्य पार्दै आई रहेको पर्रि्रेक्ष्यमा उदयमान युवा नेता कामरेड मदन भण्डारीको दास ढुङ्गामा भएको षडयन्त्र वा दर्ुघटनाले देशको तत्कालीन वा दिर्घकालीन राजनीतिमा ठूलो असर पारेको छ । यो मृत्यु आज सम्म रहस्यको पोकामा गुम्सिएको छ । यसैको हाराहारी समयमा राष्ट््रले सगरमाथाका सफल महिला आरोही पासाङ्ग ल्हामु शेपाको असामयिक दुखद दुघटना पनि वोक्न विवस भएको छ । मदन भण्डारीको मृत्यु नभएको भए देशको कम्युनिष्ट राजनीतिक शक्तिमा पृथकीकरण हुने पनि थिएन होला र यो वर्तमान समयको अन्यौलताको वातावरणको श्रृजना पनि हुने थिएन । (more…)

पहिलो अनुभवले होला म अत्यधिक डराएकी छु

शहिदको विधवा पत्नी - ५

नेवारी चलन अनुसार चार दिनको काम सम्पन्न भयो । सात दिनको काम सम्पन्न भयो । एघार दिनको काम पनि सम्पन्न भयो । सरकारले आन्दोलनको सिलसिलामा मरेका व्यक्तिहरुलाई शहिद घोषणा गर्दै जाने वतायो र शहिद परिवारलाई सरकारी ढुकुटीवाट मान तथा आर्थिक रकमको सहयोग गर्ने पनि अन्तरिम सरकारको प्रधानमन्त्रीले वताउदै छ ।
मेरो पेट क्रमिक रुपमा वढदै छ । मेरो रुप रंग वेमौसमी भएको छ । मेरो सासू ससुरा पुरानो विचारधाराका, पौराणिक परंम्परामा, नेवार रितिरिवाजमा रहनु पर्ने भएकोले मलाई पोइ टोकुवा संज्ञा दिई सरापी रहन्छन् । मलाई यो अवस्थामा पनि कुनै राम्रो हेरविचार गर्ने गरेका छैनन् । माइती पनि गरिव कुल भएको र गर्भवती समेत भएको कारण धेरै लामो त्यहां वस्न सक्ने अवस्था पनि छैन । जीवन कहाली लाग्दो हुन पुगेको छ । (more…)

August 27, 2006

श्रीमतीले यौटा छोरो पा’की भए हुन्थ्यो

१४१ औं मोति जयन्ती को उपलक्ष्यमा सम्पन्न भएको साहित्यवाचन कार्यक्रममा खिचेका केहि भिडियोहरुलाई सयपत्रीमा प्रकाशन गर्छु भनी गरेको वाचालाई पुरा गर्न आजदेखी भिडीयो हरुलाई यहा राख्न थालेको छु । पहिलो भिडीयोको रुपमा एउटा गजल वाचनलाई लिएको छु तर दुखको कुरा एस कार्यक्रममा देखेका सबै अनुहारहरु मेरालागी नयाँ भएको हुँदा भिडीयो खिच्ने सुरमा नाम टिप्नै बिर्सिएछु तर्सथ यो भिडीयो हेरेर कवि स्वंय अथवा नेपालकतार पत्रकार संघका महानुभावहरुले प्रस्तुत गजलकारको नाम यही रहेको कमेन्टमा लेखिदिनु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछु ।
भिडियो प्ले गर्न तल प्ले लेखीएको वटममा थिच्नु होला


यदी तपाँइको इन्टरनेट स्पीड स्लो छ भने एकपटक पुस वटम मा थिचेर पुरा लोड भैसकेपछी मात्र प्ले गर्नुहोला । यदी यो भिडियो प्ले गर्न सक्नु भएन भने पढ्नको लागी भित्र आउनु होला । (more…)

August 26, 2006

कतारमा साहित्यकारहरुको बाढी

Filed under: विविध


कतार प्रवेश गरेको लगभग तिन वर्षपश्चात हिजो पहिलो पटक एक साहित्यिक कार्यक्रमको दर्शन गर्ने अवसर मिल्यो नेपाल कतार पत्रकार संघको सहयोगमा । एक अनलाइन मित्र कुमार कार्किको निम्तोलाई स्विकार्दै कतारको गर्मिलाइ वास्ता नगरी दिनको बाह्रबजे कार्यक्रमस्थलमा पुग्दा भने म छक्क परेको थिएँ । छक्क पर्नुको कारण अरु केहि थिएन मात्र त्याहा उपस्थीत भएको मान्छेको भिडलाई देखेर हो । काठमाण्डौमा रहँदा धेरै साहित्यिक कार्यक्रममा मान्छे जम्मा नभएर टेवल कुर्सि मात्र कविता सुनेको धेरै पटक देखेको थिँए । प्रज्ञा प्रतिष्ठनामा भएका धेरै साहित्यिक कार्यक्रमहरुमा सँधेजसो खाली कुर्सिहरु देखेको थिँए तर कतारमा जम्मा भएको यो भिडलाई देखदा सबै लेखक तथा साहित्यकारहरु कतारमा श्रम बेच्न आएका हुन कि जस्तो पनि लाग्यो । सर्न्दर्भ थियो १४१ औं मोति जयन्तीको र साहित्यिक वाचन कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो नेपाल कतार पत्रकार संघले । कार्यक्रमका मुख्य अतिथी कतारका लागी कार्यवाहक राजदुत राजेन्द्र पाण्डे हुनुहुन्थ्यो भने कार्यक्रमा सभापति नेपाल कतार पत्रकार संघका सभापति रवि भट्ट हुनुहुन्थ्यो । कार्यक्रमको लागी प्राप्त तीनसय बिस भन्दा बढी रचनाहरु मध्ये एकसय छ रचनालाई छानीएपनि सबै रचनाहरु वाचन गर्न भने समयको पाबन्दीले र कतारको गर्मीको कारणले सम्भव भएन । उक्त अबसरमा वाचन गरीएका केहि कविता तथा गजललाई मैले क्यामरामा कैद गरेर ल्याएको हुदा क्रमश उक्त भिडीयोहरुलाइ यहाँ राख्दै जाने छु । अहिले चाँही उक्त कार्यक्रमा खिचेका केहि फोटोहरु यहाँ प्रस्तुत गरेको छु ।

यो चाँही आफ्नै तस्वीर हो वाँकी तस्वीरहरु भित्र छन (more…)

August 23, 2006

कीर्तिपुरको इतिहासमा यस्तो शवयात्रा भएको थिएन

शहिदको विधवा पत्नी - ४

प्रेमकुमार मालाकार
मेरो श्रीमानको मृत शरीरलाई प्रहरीको नजरवाट वचाई त्यस रात त्यसै घरमा राखियो । हतप्रद भएका हामीहरु न रुन सकिरहेका छौ, न वोल्न सकि रहेका छौ । जिउँदा मानिसहरुको रगत तताई रहेको मेरो पतिको लाशले कीर्तिपुरमा उग्रता ल्याई दिएको छ र देश भरीका व्रि्रोहमा लागेका सवै जनतालाई जोशमा रौनकता थपिदिएको छ । पञ्चायती सरकार “व्रि्रोही जनतालाई उग्रवादी, व्यवस्था विरोधी” करार दिइरहेका छन् भने व्रि्रोही जनसमुह शहिदको संज्ञा दिदै हाम्रो परिवारलाई ढाढस दिदै भन्दै थिए “कीर्तिपुरको पहिलो शहिद हाम्रो राजवीर भएको छ । इतिहासमा कीर्तिपुरको नाम पनि अंकित हुने भएको छ ।”
हामीलाई रात रुदैमा वितेछ । समाचारपत्रहरुमा कर्ीर्तिपुरमा चार जवान मृत्यु भएको खवरले भरिएको छ र विसौको घाइते भएको भनिएको छ । देश उत्सुकताले चियाउँदै थियो । उज्यालो ताप संगै मानिसहरुको आवतजावत वढदैछ । प्रहरी हिरासतमा मृत्यु भएकाहरुको खोजी कार्य बढ्दै छ । कीर्तिपुरका वासिन्दाहरुले मेरो पतिको दाहसंस्कार र्सार्वजनिक शहिदको रुपमा मनाउने तयारी गर्दैछन् । मानिसको भिड एकत्रित हुदै जाँदा विशाल जनसमूह लावालस्करमा परिणत भएको छ । विशाल जनसमूहले उसलाई शहिद घोषणा गर्‍यो “नेपालको प्रजातन्त्र आन्दोलनमा कीर्तिपुरको तर्फाट पहिलो शहिद वन्न पुगेका हाम्रा राजवीरलाई हामी विधिवत शहिद घोषणा गर्दछौ ।” तालीको गुन्जनले कीर्तिपुर डाँडालाई कम्पायमान वनायो । (more…)

राजपरिवारका धेरै सदस्यहरुको मृत्यु

शहिदको विधवा पत्नी -३

प्रेमकुमार मालाकार
आज विहान उठेदेखि निराशाले छोपेको छ र रेडियोमा भजनहरु मात्र वज्दै थिए । आजको मिति वि.सं २०५८।०२।२० आकासमा निस्तबता छाएको छ, मनमा खिन्नता र वातावरण उदास लाग्दो छ । किन हो किन, आज काममा जाने जाँगर पनि छैन ।एकै छिनमा वाटोमा मानिसहरुको चर्का आवाजहरु सुनिन थालेको छ । मैले अपत्यारिला कुराहरु सुने र पुस्ट्यार्इंको लागि नजिकका व्यक्तीहरु संग सोध्दा, दरवार भित्र गोलीकाण्ड हुदाँ राजपरिवारका धेरै सदस्यहरुको मृत्यु भएको छ तर यसको सरकारी पुस्ट्याईं भएको छैन भने । विदेशी समाचार संस्थाका अनुसार “मिति ः २०५८।०२।१९ तदनुसार २००१ जुन १ तारिखको राती ९।१५ वजे दरवारमा गोली काण्ड हुँदा राजा वीरेन्द्र, रानी ऐर्श्वर्य, अधिराजकुमार निराजन, अधिराजकुमारी श्रुती, शहज्यादी जयन्ती, कुमार खडग विक्रम, अधिराजकुमारी शान्ती, अधिराजकुमारी शारदाको मृत्यु भएको छ भने घाइते हुनेहरुमा अधिराजकुमारी कोमल, अधिराजकुमारी शोभा, कुमार गोरख राणा, धिरेन्द्र शाह, केतुकी तथा युवराज दीपेन्द्र पनि रहेको वताइएको छ” ।विहान ९ वजे विविसी र सिएनएन टिभिवाट मात्र थाहा भएको मलाई, जसमा युवराज दीपेन्द्रवाट विहे गर्ने विषयमा रानी -आमा) संग मनमुटाव हुदा सवमेसिनगनले गोली हानी सवैको हत्या गरेको समाचार प्रकाशित भएको छ ।काठमाण्डौ र काठमाण्डौ वासी जनता यस समाचारले स्तब्ध भएका छन् । देश रोकिएको छ, आकास रोएको छ । (more…)

August 19, 2006

लुट्यौ श्रीपेच ……….

लुट्यौ श्रीपेच र देश दाजुको वंश नांशी ,
हत्यारा भए भु पति जनता सुकुम वासी ।

चुस्यौ रगत जनताको डाले जुका झै टांसी ,
जनता छटपर्टाई रहृयो तिमी वस्यौ हांसी ।

तिमी चालक, गिरी कन्डक्टर, कमले खलासी ,
ज्रि्रो टोक्छन जनताले देखेर त्रि्रो वदमासी ।

वनाएथे जनतालाई निरङकुशताको दासी ,
प्रजातन्त्र माग्नेलाई दियौ उपहार फांसी ।

वुझेनौ जनभावना तिमी नारायणहिटी पसी ,
धेरै रगत वगायौ भयो इतिहांस लेख्ने मसी ।

अभाव छैन रगतको वाट्ना गणतन्त्रको रसी ,
चेतनशिल छन जनता नसोच दशैको खसी ।

कर्फ्यु ओढेर उन्नाइस दिन झोपडीमा न वसी ,
निस्के जनता लिएर हातमा कलम, लौरो, आंसी ।

जनआन्दोलनको भेलले वगायो शक्तिको कसी ,
कान समातेर मध्यरातमा वसाल्यो घुंडा धसी ।

देश अतुर छ पहिरिन गणतन्त्रको माला गांसी ,
वाटो नपाउला पछि समयमै भागि हाल काशी ।

देव गुरुङ
हङकङ

प्रगतिशील साहित्यकारहरुको साझा थलो - प्रलेसं

Filed under: विविध

प्रगतिशील लेखक संघ मुलुकभरिका प्रगतिशील, प्रगतिवादी स्रष्टाहरूको साझा संगठन हो । यसको गठन वि.सं. २००९ सालमा साहित्यकार श्यामप्रसाद शर्माले गर्नुभएको थियो । देशभरि छरिएर रहेका प्रगतिशील, प्रगतिवादी साहित्यकारहरूलाई एउटै संगठनमा बांधेर प्रगतिशील, प्रगतिवादी साहित्यको विकास गर्ने प्रमुख उद्देश्य अनुरूप यसको गठन गरिएको थियो । ५४ वर्षलामो इतिहास बोकेको यो संस्था अहिले पनि यही उद्देश्य अनुरूप अगाडि बढिरहेको छ । साहित्यले राष्ट्र र जनताको भलो गर्नुपर्छ र समाजलाई साहित्यले सुन्दर बनाउनुपर्छ, साहित्य सबै प्रकारका अन्याय र उत्पीडनका बिरुद्धमा उभिनुपर्छ, अन्धविश्वास, जातपात, छुवाछुत, लैङ्गिक विभेद लगायतका नचाहिँदा कुराहरूको विरोधमा साहित्य उभिनुपर्छ, ंस्रस्टा र उसको सिर्जनाले राष्ट्रमाथि हुने बाहृय हस्तक्षेपको विरोध गर्दै स्वतन्त्रतापर्ूवक जिउने सन्देश दिनुपर्छ जस्ता विचारहरू प्रगतिशील साहित्यले राख्दछ । यसैले यथास्थितिको विरोध गर्दै परिवर्तनको पक्षमा उभिने साहित्यकारहरूलाई प्रगतिशील भनिएको हो । कतिपय मानिसहरू साहित्य र साहित्यकार भनेपछि त्यो स्वतः प्रगतिशील भइहाल्छ नि भन्ने तर्क पनि गर्छन् तर यो तर्क गलत हो । (more…)

August 18, 2006

सुनसान रात, चिसो हावा , हाम्रो गर्मी

शहिदको विधवा पत्नी –२

आवाजको ख्याल गर्दै विस्तारै म माथि खप्टिएको उ, जीवनमा पहिलो “अहा” को चित्कारसंगै उ म माथि समाधिस्थ भएको छ, म उ माथि विलय भएकी छु । पसिनाका धाराहरु वगे, शितल र मधुर कम्पनहरु पैदा भए । केही वेरको चरम उडानपछि दुवै एकै विन्दुमा स्खलित भयौं । भल वगेर ओछ्यान भिजेछ, परमात्माको व्रहृमलीन पछि वास्तविकतामा र्फकेका छौ । परिश्रम पछिको थकान नमेटदै, हामी पुन जाग्रित भएका छौ । सुनसान रात, चिसो हावा हाम्रो गर्मी शरीरमा उन्मुक्तता प्रदान गर्दै हाम्रा हातहरु पुन स्वचालित भएका छन् । म सोह्र पुरा गर्दैको यौवन, उ अठार मै को जवानी, दुइ जीवनको मिलन यहां प्रेमको माध्यमवाट होइन परंम्परागत रितीरिवाजवाट भएको छ । यहां प्रेम पछिको प्रतिक्षारत सुखद मिलन नभएर, सुखद मिलन पछिको प्रेमालाप भएको छ ।कति पटक हामी स्खलित भयौ यो हामीलाई पनि थाहा भएन । टिनएजका हाम्रा यौवन सोच्न र स्थिर रहन सक्ने संम्भावना नै थिएन । कुन पहरमा हामी निदायौ यसको हेक्का पनि भएन । विहान एक्कासी विउंझिदा अस्तव्यस्त शरीरलाई तहलाउदै गर्दा पेटीकोटमा रगतको टाटा, सेतो तन्नामा पोखीएको रगत र सेतो टाटाले पुनः एक पटक आंगलाई झस्कायो र मनमनै लाजले ओठमा मुस्कान ल्याई दियो । त्यो क्षणको दुखाई रोमाञ्चित र सुखद दुखाइ थियो । दांतको टोकाई, नङ्ग्राको कोपर्राई, वलिष्ट हातको मिचाई, यौनाङ्ग भित्रको आत्मीय दुखाई अन्तरआत्मामा अलौकिक थियो । सवैको संगमको अनौठो अनुभूति पीडा नभएर चरम सुखको आभाष थियो, यो जीवनको पहिलो अनुभव र विवाहको वास्तविकता । उसलाई पनि उठाउदै तन्नामा लागेको दागलाई संकेत गदै देखाए । उ मा विजयको मुस्कान देखे र मैले तन्नालाई लुकाउन, तन्ना उठाएर खाट मुन्तिर छोपेर राखे । आजवाट म पूरा नारीमा परिणत भएकी छु ।विहेको अर्को दिन, नौलो ठांउ, नौला नातेदारहरु, नयां छिमेकी टोलवासीहरु, अपरिचत गांउलेहरु, सवै मलाई नियालेर हेदैछन् । लाजले राता भएका गाला निहुरेका निधारमा हल्का मुस्कानलाई हेदै सवै भन्थे “हिसी परेकी छे, लछिनीकी छे” । दिनहरु यसरी नै वित्दै गए, रातहरु त्यसरी नै वित्दै थिए । न हामी थाक्यौ र न रातहरु थाके । (more…)

August 15, 2006

शहिद संगको सुहागरात

उपन्यासकार प्रेमकुमार मालाकार ले लेख्नुभएको उपन्यास शहिदको विधवा पत्नी लाई आजदेखी क्रमश एस ब्लगमा प्रकाशन गर्ने जमर्को गरेको हुदा प्रस्तुत उपन्यास प्रति यदी कसैको आपत्ती, सुझाव, सल्लाह, प्रतिकृया छन भने यही रहेको कमेन्ट बक्समा लेखेर पठाउनु होला तपाँइका कमेन्टहरुलाइ उपन्यासकारले हेर्नु हुनेछ र जवाफ दिनुपर्ने आबश्यकता भएमा उहाँले जवाफ पनि यही दिनुहुनेछ । लगभग पचहत्तर हजार शब्द भएको यो उपन्यासलाइ प्रीती फन्टबाट युनिकोडमा लग्दा भएका गल्तीहरुलाइ समयअभावका कारण मैले पूर्ण रुपमा सच्याउन सकेको छैन । आशा छ पाठकहरुले यसलाइ सुधारेर पढ्नुहुनेछ भन्ने चहल सयपत्री

शहिदको विधवा पत्नी -१

प्रेमकुमार मालाकार

भोलि देखिको तीन दिन, लामो नेपाल वन्द, मेरो वेदनामा अझै तीव्रता आउने छ । यो पेट भर्न नङ्ग पनि खियाउन नपाइने वन्द, मेरो लागि चुलो वन्द, पेटको लागि मुख वन्द, हातको लागि हृयामर समाइ ढुङ्गा फोड्न वन्द, तर यो पेट वन्दको आशय नवुझेर छटपटाउन लगाउँछ मलाई, यी अंगहरु, यी स्तनहरु, यी प्रत्यंङ्गहरु काम नपाएर टोलाएको समयमा विगतका वास्तविकता र ती सपनाहरु सम्झाउदै उर्लिन थाल्दछन् । असहृय भएका अंगहरुलाई शान्त पार्न म म्याउदैमा अचेतन भएको मेरो मनमा, यो वाह्र वर्षो विगतका ती दिनहरुको आरोह र अवरोहहरुको व्रि्रोहमा अर्धचेतन अवस्थाको यो मन वोक्दै यी तीन दिन विताउन वाध्यता आइलागेको छ ।
निमोठिएको मन, वहकिएको आकांक्षा, भ्रमित भएको जिन्दगी, सपनामै विलाएको सपना, शहिद विधवाको नामले चिनिएको यो मानवरुपी अस्थिपन्जरमा त्यो समयको (शहिद संगको सुहागरात) स्मरणमा रोमाञ्चित हुदै तातेको शरीरमा अर्को वलिष्ट हातको सुमसुम्याइमा पग्लिन पुगेको वलिष्ट कस्सिएको स्तनहरु र पसिनाको सुगंधित पोखरीमा डुवुल्की मार्दा आफ्नै यी स्तनहरु चुसेर हर्ुर्केको छोरालाई पनि विर्सदा आज मेरो आप\mनै अंगसंग छुट्टएिर वस्नु परेको छ, एउटा घायल मातृत्व, एउटा घायल सतीत्व, एउटा घायल आमा, एउटा घायल पत्नी, एउटा घायल प्रेमिका, एउटा घायल शहिद पत्नी, समग्रमा एउटा घायल नारी, जसमा मन छ, तन छ, उन्माद छ, आकंाक्षा छ, सपना छ, यौन चाहाना छ र सताइ रहने यौनाङ्गहरु छन् र आम नेपाली नारीहरु जस्तै वलिष्ट पाखुराहरु भित्र च्यापिएर रातहरु भोग्दै जाने चाहाना पलाइ रहन्छ ती शहिद संग विताएका दिनहरु जस्तै । प्रेमालापमा उसंग मनकामना होटलमा विताएका क्षणहरु जस्तै ।
भोलिदेखि नेपाल वन्द, मसंग काम पनि हुने छैन, उ पनि छैन, छोरा पनि छैन, शहिद त शहिद भएर गइ हाले, सम्झनै सम्झनामा यो विकृत जीवनको भार शहिदको भावनामा चोट पुर्‍याएर जीवनलाई पुन एक पटक हरियाली ल्याउने सपनामा हामफाल्दा हात लागेको यो परिस्थिति, यो जीवन यात्रा वर्ण्र्ाा। मृत्युको पर्खाइमा लान्छित नारीको रुपमा अवहेलित भएर वाची रहेकीछु । यो वाह्र वर्षो अवधिमा, शहिद पति, शहिद पतिको छोरा र दोस्रो पति जो संग प्रेम विवाह भएको थियो तर उसको पहिलो श्रीमती र तिनका सन्तानले पतित वनाइए पछिको यो निरस जीवन, मेरो जिउँदो लास भई जिउन विवश भएको छ । जीवन विसाउने तरखरमा रहेका ती वृद्ध सासू र ससुराको चिसो काखमा विसाएर आएको मेरो छोराको यादमा, यो कम्पित मुटुमा असहृय वेदना उम्लिएको छ । आज, यौवन र यौनले सताउने यी अंगहरुमा मातृत्व पलाएको छ । मातृत्वको वेदना र यौनको चाहानामा वहुलाउने यो शरीरमा एउटा निर्जीव नारी आत्माको हलचल भएको छ । यो जेठको लामो दिनहरुमा अतीतलाई सिलसिलेवार संम्झन पुगी रहेकीछु विना काम यो वन्दका दिनहरुमा ।…………वुगमतीको नेवार वस्तीको निर्मल स्वच्छ हावा, चारै दिशा धानका हरिया फांटमा चरी सरी उप|mी उप|mी हुर्केको म भरखरको सोह्र वर्षो यौवनाको पारम्परिक अर्ध सहर कीर्तिपुरमा नेवारी परंम्परामै सुटुक्क विहे भयो । गरिव किसानको छोरी गरिव किसानको छोरासंग, जहाँ सधै रातमा विहानको लागि चिन्ता, विहान वेलुकीको लागि चिन्ता हुन्थ्यो । विशाल परिवार छ भाई छोरा र तीन दिदी वहिनीहरु मध्ये म साहिंली वुहारीको रुपमा नयां आवरणमा । आफ्नो खेतवारीको आर्जनले नपुगेकालेे अर्काको खेतवारी कमाउने, अर्काको खेतवारीमा ज्यालामा काम गर्न जाने र पुरुषहरु सीप अनुसार काममा जाने गर्दछन् । ससुरो डकर्मी, जेठो दाजु सिकर्मी, माहिलो यताउती, मेरो शहिद पति पनि सिकर्मी, चौथो भरखर सिकर्मी काममा दाजुहरुसंग सिक्दै अन्य दुइ भाइहरु सानो नै भएकाले स्कूलमा पढ्दै । जेठो दाजु नेवार परम्परा र नेवारी गुठीको झन्झट ठान्दै धर्म परिवर्तन गरेर क्रिश्चियन वनेका छन् । ससुरो आफ्नो गुठीको नाइके र परंम्परागत नाच र संङ्गीतको गुरु रहेका छन् । एक परिवारमा दुइ धर्मको संगम, छोरा कट्टर क्रिश्चियन, पूजाआजाको कुरा निस्किने वित्तिकै बहिष्कार गरिहाल्ने, बाबु कट्टर हिन्दू र सोही धर्मको नाचगानका गुरु हुनका कारण सुखमय परिवार त अवश्य थिएन र्।इटै र्इंटाको वनेको गाँउवाट ढुंगै ढुंगाले वनेको ढुंगाको ढिस्कोको दक्षिणपट्ट अवस्थित मेरो कर्मको घर, पुरानो परंम्परागत नेवारी शैलीमा वनेको पाउँदा त्यो समथर मेरो माइती झलझल आँखामा कैयांै दिनसम्म नाची रहन्छ । वुगमतीको सँस्कृति संग कीर्तिपुरको सँस्कृति शारीरिक रुपमा विहेको दिनमै मिसिएर मिले पनि मेरो व्यवहारमा मिसिन कठिन भै रहेको छ ।उच्च साँस्कृतिक इतिहास बोकेको कीर्तिपुर, वीरताले काठमाण्डौ अगाडि छाती फुलाएर शिर ठाडो गर्दै उभिएको छ । यहांका साहसी कीर्तिपुरवासीहरु नेपालको प्रत्येक इतिहासमा स्वर्ण्र्ााक्षरले लेखाउदै आएको ठाउँमा म मेरो जीवन विताउन पाउंदा हर्षे लालयित हुदै खुसी साथ आएकी थिए, मैले पनि अर्को एउटा वीर नेपालीको आमा वन्न । उमंग, रोमाञ्च, चञ्चलता, भावुकता, यौवनको लहर छछल्किएर शरीर भरी पोखी लालिम्य भएको छ । बिनाश्रृंगार, प्रसाधन र सुगन्धले पनि वासनामय भएको यो भरखरको काउकुती जोवनमा विवाहको सही अर्थको वोध नहुदै पुगेको ठाउँ यो कीर्तिपुर मेरो लागि कौतुहलपर्ूण्ा थियो नै । यसको साथ साथ काउकुती लगाउदै नसाभित्र बगेका रगतमा गर्मी अझै थपिएको थियो ।
मेरो परिवार गरिव किसान भएको र मेरो श्रीमान्को परिवार पनि गरिव किसान तथा धेरै परिवार भएकोले मेरो विवाह विना कुनै औपचारिकता, वाजा, भोज-भतेर र मोटरगाडीमा चढेर भएन । उनीहरुको केही जवान मानिसहरु आएका थिए मलाई लिन र मलाई पुर्‍याउन मेरो घरवाट एकजना जानु भएको थियो । राती साधारण खाना खाई हामी हिंडेर गएका थियौ । दाइजो केही थिएन । श्रीमान हुने आएको पनि थिएन नेवारी चलन अनुसार । लाल्टिनको भरमा खाल्डा खुल्डी वाटो हुंदै दुइ घन्टाको वाटो हिडेर पुगिएको थियो । अरुले लगाई दिएको सारीको सप्को समाई काठको भर्‍याङ्ग समाउदै लडखडाउदै कुनै औपचारिक स्वागत विना नै मटानको सुकुलमा वसेका थियौ । विवाह हो वा पाहुना लागेको केही थाहा थिएन । लामो थकान, खलवलिएको न्रि्रामा होसै नहुदै थच्याक्क वसेर सुस्केरा हाल्दा आएको लामो स्वास संगै हुत्तिएको आवाजले मलाई यो पनि भान भएन म यो घरको वुहारी भै सकिछु, यो घरको दैलो टेके पछि । सुस्ताउदा सुस्ताउदै कोही र्घर्ुन थाले, कोही वुहारी परिचय गराउने रस्म मिलाउन थाले, कोही वाटो भरीमा भए गरेका कुरालाई सिलसिला मिलाउदै गफ मिलाउन लागे, म निदाएको वहानामा मेरो दुलाहा कुन चाहिँ हो भन्दै चियाउन थाले । लमीले मिलाएको विहेवारीमा मुख हेर्ने र देखाउने काम पनि भएको थिएन । लमीले राम्रो राम्रो भन्दैमा, बुबाज्यूले हेरेको भरमा म यहाँ वुहारीको नातामा गांस्सि सकेकी छु । वाध्यता मेरो धेरै भाई छोरा भएको घर भएकोले कुन चाहिँ मेरो श्रीमान हो ठम्याउन गाह्रो भई रहेकोछ, मलाई । कोही हांस्दै थिए, कोही जिस्किदै थिए, कोही व्यंङ्ग गर्दै थिए । म सवैको कुरालाई सुन्दै केलाउंदै एक एक गर्दै नियाल्दै थिए घुम्टोको प्वालवाट । शायद विवाहको संगीत, कोलाहल, मस्ती यही क्षण थियो की -माटोको जांड राख्ने भाँडा “सोमा”, रक्सी राख्ने “अन्ती”, उसिनेर वेसार राखी तेलमा तारेको कुखुराको फुल वीच सुकुलमा राख्दै भन्न लागे “ल अव सोकं दिन लगाउँ” ।सारीको घुम्टो मिलाउन लगाउँदै मेरो घरवाट आएका नातेदारले मलाई अगाडि बढ्न संकेत गरे र लमीले हातमा तारेको फुल राख्दै तथा कचौरामा रक्सी अन्तीवाट भरेर मलाई थमाएर ससुरो देखि चिनाउदै “सोकं” दिदै गएं त्यहां उपस्थित सवैलाई र सवैको खुट्टा ढोग गर्दै गएँ, आफुले मान्नु पर्ने सवैको पालो सिद्धिए पछि अव मेरो श्रीमान हुनेको पालो परेको रहेछ, सवै गलल हांसे, लमीले जिस्किएर भने “यही त्रि्रो श्रीमान, राम्रोसंग हेर ।” म लाजले कचौराको रक्सी जस्तै भइछु । उसले पनि कचौराको रक्सी जस्तै एकै घुटुकोमा पिउला जस्तो हेरेको देख्दा मेरो शरीरमा कम्पन पैदा हुंदा छछल्किएका जवानीसंंग रक्सी पनि छछल्किन पुगेछ । कुन समय मैले रक्सीको कचौरा र फुल उसको हातमा थमाएछु र खुट्टा ढोग गरेछु मलाई पत्तै भएन छ । त्यसपछि श्रीमानका भाई वहिनीहरुलाई पालैपालो दिदै सोकंको काम सिद्धिन नपाउदै लमीले मेरो श्रीमानले टोकेको आधा फुल र जुठो रक्सी खान लगाई विधिवत विवाहको औपचारिकता पूरा गराए । जुगजुग साथै जिउने साथै मर्ने प्रणमा वेरिन पुग्यौं । साधारण कोठा, भित्तामा लिउन लगाएर कमेरो पोतेको, काठ र वांसका दलिनहरु, भाटाका चिर्पटहरुमाथि माटो विछ्याएको, अंध्यारो कोठा, कोठामा सुकुल विछ्याएको, खाटमा नयाँ ओछ्यान माथि नयाँ सेतो तन्ना, धमिलो कामुक विजुलीको प्रकाश भएको कोठामा म प्रविष्ट भएकी छु । मेरो लागि प्रदान गरिएको खोली, मलाई यस कोठामा सासू र लमीले पुर्‍याई र्फकनु भएको छ । हलुङ्गो मन लिएर थ्याच्च ओछ्यानमा खाटमाथि नै वसेर कोठाको आवरणलाई अवलोकन गर्दै छु, जीवनको हरेक कोणवाट छोरीको रुपमा, वुहारीको रुपमा, श्रीमतीको रुपमा अनि भविष्यमा आमाको रुपमा । ढोका खोल्दै श्रीमानको आगमनले तर्सिएको मेरो शरीर डर, त्रास, रोमाञ्चकता, हीनता, कौतुहल र अन्तर मनमा उब्जेको यौन खुलदुलीले अवाक भएको मेरो अर्ध चेतन शरीरमा हातले छुदै मेरो समीप वसेको उ संग झस्केर अत्तालिएकी छु म, र उ खुसखुस हांसेको हांसो संग म पनि हांस्न विवश भएकी छु ।भलाकुसारी, आत्मीयता, रहस्यमय कुराहरु, संक्षिप्त आत्मकथाहरु, रसरंगका कुराहरु हामी दुइ एक आपस झिनो मसिनो स्वर फुसफुसाउदै छौ । अर्काे कोठामा अन्तीवाट रक्सी सिद्धिंदै छ, सोमामा जाँड घटदै जादंैछ, हाम्रा हातहरु आफ्नै हात संग मस्काजोरी खेल्दै छन् ।
वाहिरको वातावरण सुनसान हुदै छ । हाम्रा भलाकुसारीहरु समाप्त हुदै छन् यतिकैमा उसले “सुत्ने होइन रात धेरै भइसक्यो” भन्दा मेरो अागमा कैयौं विजुलीका तेज झट्काहरु भए र सँभालिदै भने “तपाई सुत्नुस्” । उ जुरुक्क खाटवाट उठ्यो, विजुलीको स्वीच थिचेर वत्ती निभायो, खाटमा पल्टिदै सुस्तरी मेरो सिफनको सप्को तान्दै सुत्नको लागि आग्रह गर्दै अर्को हातले मेरो पिठिंयूमा सुममुम्याउदै छ । काँपेका मेरा अंगहरु शान्त हुन खोजिरहेका छैनन् । यो सोह्र वर्षो जवानी प्रत्यङ्गहरुवाट यौवनका रस चुहिंदै छन् । सुस्तरी पग्लेका मेरो शरीरका अंगहरु उसैको हातकोर् इशारामा मैले कुनै वाहृय प्रतिक्रिया नदेखाउदै सुम्पदै गएँ ।वांसको दलिन, भाटाका चिर्पट र माटोलेे वनाइएको मटानको भुइ, अलिक बढी जोडले चलेमा आवाज ठूलो आउने डर तथा माटो तल्लो कोठामा फुरफुर झर्ने डर, मनमा पहिलो प्रेमालापमा कठिनाई आउने डर तर यी डरहरु पनि रोमाञ्चित हुदै सलवलाएका तरङ्गहरु, ती तरङहरुमा गितारसरी वजाई रहेका उसका हातहरु । स्वप्न संसार यहीं वशिभूत हुदैछ ।म पनि उसको समकक्षमा सुती सकेकी छु । उसका हातहरु मेरो व्लाउज वाहिर मडारी रहेकोमा अव व्लाउज भित्र अन्तरकुन्तर, फेद र टुप्पो चाहार्दै छन् । मुखवाट ताता हावा निस्किदै छन् । सामिप्य अझै नजिकिदै पुग्दा हाम्रा ओठहरु टांस्सिन पुगेका छन् । ज्रि्राहरु साटासाट भएका छन् । मुखको र्‍याल कहिले म पिइदिन्थे, कहिले उसले पिइ दिन्थ्यो । मेरा हातहरु गतिमान भएको छ, उसका हातहरु अझै वलिष्ट भएका छन् । कस्सिएर बसेका मेरा स्तनहरु, ढुङ्गासरी कडा भई अप्ठेरो महशुस दिलाई रहेका यी स्तनहरुले शान्त महशुस गर्दै छन् शायद यो दिनको मसाज पर्खाइमा नै होला यो जीवनमा उम्रेका जवानी र अग्रभागको स्थुल स्तनको वास्तविकता । उसको एक हात मेरो दर्ुइ स्तनहरुको पालैपालो मिचाइमा व्यस्त छन्, मुख ज्रि्रो र ओठ चुस्दैमा वहुलाएको छ, अर्को हात मेरो गोप्य जवानी खोज्दै पेन्टी भित्र पुगेको छन् तर भिजी सकेको पेन्टी, लथपथ भिजेको गुप्ताङ्ग भूमिमा उसको हात पनि लथपथ भई भिज्यो । मेरा हातहरु पनि अनायासै उसको अण्डरवियर भित्र खेल्न पुग्यो । मेरो पेन्टी मात्र भिजेको रहेनछ उसको अण्डरवियर त पुरै भिजेको उसको यौनाङ्ग स्खलित भएको चिप्लो पदार्थ मै लथपथ भएको रहेछ । मेरो हात पनि त्यही चिप्लोपनमा उसको यौनाङ्ग संग खेल्दैछ । हामी आफ्नो अवस्थामा छैनौ । स्वर्गीय आनन्दमा उडान भर्दै र्छर्ाा। उन्मुक्त जवानीहरु हराउने क्रम जारी छ । अनियन्त्रित भएका हामीहरु छटपर्टाई रहेका छौ । उसको यौनाङ्गको केन्द्रीय भागमा मेरा औंलाहरु अनियन्त्रित छन्, मेरो यौनाङ्गको केन्द्रीय भागमा उसका औंलाहरु छिचोल्दै छन् । हामी जंगली भएका छौ । संभोगरत नहुदै स्खलित भै सकेका हामीहरु पुनः तयार भै सकेका छौ । सारी मेरो शरीरमा छैन्, व्लाउजमा हुकहरु छुटि सकेका छन्, पेटीकोट माथि दोव्री सकेको छन्, पेन्टी पाइताला मुनिवाट झरी सकेका छन्, ठीक यस्तै उसको अवस्था पनि ।

August 13, 2006

किन रामुलाई खाल्डोमा धेकेलेर आयौ ?

रामलाल जोशी

खस्ता हालत त मेरो देखेर आयौ
रोक्तै थिएँ किन बाटो छेकेर आयौ ?

रुने थिएन यसरी भेट होला सोचेको भए
किन निष्ठुरी विछोडको पत्र लेखेर आयौ ?

फूल विछ्याउँथे बाटोमा आउँछौ भन्ने जानेको भए
किन चुपचाप काँडाहरूमा टेकेर आयौ ?

सक्ने वरदान मै दिन्थें नि किन मन्दिर धाउनुपथ्र्यो
के साँच्चै त्यहाँ देउता भेटेर आयौ ?

के गल्ती गरेथें मैले मायाँ गर्नु अपराध रैछ
किन रामुलाई खाल्डोमा धेकेलेर आयौ ?

धनगढी-५, कैलाली

August 12, 2006

शहिदकी विधवा पत्नी

Filed under: Uncategorized

प्रेम कुमार मालाकारको उपन्यास ‘शहिदकी विधवा पत्नी’ चाँडैनै धाराबाहीक रुपमा यहाँ प्रकाशीत हुँदै छ प्रतिक्षा गर्नुहोस

August 10, 2006

तिमी संग भेट हुंदा …..

देव गुरुङ

तिमी संग भेट हुंदा हांसे अन्जानमा ।
सपना झै माया प्रिती गांसे अन्जानमा ।।

मायाको परिभाषा थाह छैन मलाई ।
मनमा तिम्रो तस्वीर टांसे अन्जानमा ।।

पधेंरोमा लुकि वस्थे तिम्रो प्रतिक्षामा ।
मिर्मिरेमा भाले भई वासे अन्जानमा ।।

अचम्मै भो दम खोकी केहि रोग छैन ।
माया सल्काई मुटुमा खांसे अन्जानमा ।।

अन्न वाली उव्जिएन वालुवाको खेतमा ।
व्यर्थै मैले वांझो जोति चासे अन्जानमा ।।

घाचोक कास्की
हाल हङकङ

August 8, 2006

कतारमा कार्यरत नेपालीहरुको लागी जरुरी सुचना

Filed under: विविध

कतारमा कार्यरत सम्पूर्ण साहित्यकार तथा साहित्यानुरागी माहानुभावहरुमा यो सुचित गरिन्छ कि १४१ औं मोति जयन्तिको अबसरमा यस नेपाल कतार पत्रकार संघ दोहा कतार ले बृहत साहित्यिक वाचन कार्यक्रमको आयोजना गरेको हु“दा सम्पूर्ण साहित्यकार माहानुभावहरुले आ-आफ्नो काव्यात्मक विधालाई समेट्ने रचनाहरु (गजल , गीत , कविता , मुक्तक , तांका , हाईकु ) आदि तपसील वमोजीमको ब्यक्ति वा स्थानामा आफ्नो एक प्रति पासपोर्ट र्साईजको फोटो र संर्म्पर्क नं सहित भाद्र १ गते भित्रमा उपलब्ध गराएर कार्यक्रमलाई भब्य रुपमा सफल बनाउन सहयोग गरी दिनु हुन हार्दिक अनुरोध छ । रित नपु-याई र समय भन्दा पछि आएका रचना उपर कुनै कारवाही गरीने छैन । सम्पूर्ण सहभागीहरुलाई प्रसंशा पत्र पनि वितरण गरीने ब्यहोरा अवगत गर्राईन्छ ।

सर्म्पर्क ब्यक्ति,स्थान र फोन नंम्वरहरु -
-१) रवि भट्ट फोन नं ५६१४५१५
२) नेत्र खनाल फोन नं ५६५५१३७
३) ऐतराज तुम्रोक फोन नं ५६६४९३०
४) र्राई रमेश गाउ“ले फोन नं. ५१९६५४२
५) भुपति भट्टर्राई फोनं. न ५६१८००९ ं
६) कुमार कार्की फोन नं ५९९६४०७
७) सरोज वास्तोला फोन नं. ५७६३५७३
८) उत्तम श्रेष्ठ सेन फोन न.६५४१०२६ं
९) सरोज गिरी फोन नं.५१९७१००
१०) क्रान्ति सिंह फोन नं.५२१९९८५
११) ज्योती रानाभाट फोन नं ५८०१६५३
_
________________________
१) माछापुछ्रे म्यूजीक सेन्टर नेशनल दोहा
२) सगरमाथा ममः सेन्टर नेशनल दोहा
३) नेपाली भान्छा घर नेशनल दोहा
४) नेपाली चौक रेष्टुरेन्ट नेशनल दोहा
५) हिमालयन रेष्टुरेन्ट नेशनल दोहा
६) न्यु माउन्टेन रेष्टुरेन्ट सनैया १०
______________________
कार्यक्रम हुने स्थान र समय
स्थान ः ढाका रेष्टुरेण्ट नेशनल
मिति ः २०६३ भाद्र ९ तदनुसार २५ अगष्ट २००६
समय ः दिउसो १ बजे
आयोजक - नेपाल कतार पत्रकार संघ
दोहा , कतार

______________________

August 5, 2006

साहित्यिक कृतिका चलचित्रहरु

Filed under: विविध

विजयरत्न तुलाधर

हलिउडमा “बेस्ट सेलर” -अत्यधिक बिक्री) सावित भएका साहित्यिक रचनाहरूमा चलचित्र बनाउने चलन व्यापक छ । कलिउड भनिने नेपाली चलचित्र जगत्मा पनि परिवर्तन, सिन्दुर, वासुदेव, वसन्ती देखि बन्धकीसम्मका केही चलचित्रहरू साहित्यिक कृतिमा आधारित चलचित्रहरू हुन् । हलिउडमा त्यस्ता चलचित्रहरूले दर्शकबीच राम्रो प्रभाव छोडेका प्रशस्त उदाहरणहरू छन् तर कलिउडमा त्यस्तो उदाहरण छैन भने पनि हुन्छ । बलिउड भनिने हिन्दी चलचित्रजगत्मा पनि साहित्यिक कृतिमा आधारित चलचित्रहरू धेरै नै बनेका छन् । तीमध्ये सबैभन्दा सफल मानिएको चलचित्र “देवदास” हो । शरतचन्द्र चट्टोपाध्यायद्वारा लिखित “देवदास” यस्तो विषय हो, जसमा हिन्दी र बङ्गाली लगायत् भारतका विभिन्न भाषाहरूमा धेरै नै चलचित्र बनिसकेका छन् । तीमध्ये धेरैजसो सफल नै भएका छन् । करिब ५/६ बर्षअगाडि बनेको “देवदास” को सबैभन्दा नयाँ संस्करणमा शाहरूख खान, ऐश्वर्या राय, माधुरी दीक्षित र ज्याकी श्राफजस्ता अति नै चर्चित एवं लोकप्रिय कलाकारहरूले अभिनय गरेका थिए । मूललेखन बङ्गाली भाषामा भएको यो उपन्यासमा आधारित “देवदास” चलचित्रको पुराना संस्करणहरूमा सन् १९६० को दशकमा निर्माण भएको र दिलिप कुमारले मुख्य भूमिका निर्वाह गरेको “देवदास” र १९५० को दशकमा कुन्दनलाल सहगलले “देवदास” को भूमिका निर्वाह गरेको चलचित्र निकै प्रसंशित र लोकप्रिय भएका चलचित्रहरू हुन् । बलिउडमा खास गरेर बङ्गाली साहित्यमा चलचित्र बनाउने चलन बढी छ । त्यसमध्ये पनि बलिउडका चलचित्रकर्मीहरूलाई “देवदास” का रचयिता शरतचन्द्र चट्टोपाध्यायका रचनाहरू त झनै प्रिय छन् । गत वर्षप्रदर्शित “परिणीता” पनि उनैको कृति हो । संयोगको कुरा त के छ भने “देवदास” जस्तै “परिणीता” पनि धेरै पटक चलचित्रको पर्दामा उत्रिसकेको रचना हो । संजयदत्त, सैफ अलि खान, विद्या बालन नवीनतम् संस्करणका कलाकारहरू हुन् भने पुरानो संस्करणमा अशोककुमार, मीना कुमारी, प्रदिपकुमारले अभिनय गरेका छन् । एक अर्का बङ्गाली साहित्यकार विमल मित्राको “साहिब बिबी और गुलाम” मा पहिले पनि चलचित्र बनिसकेको थियो भने अहिले नयाँ एउटा चलचित्र निर्माण हुन लागेको चर्चा छ ।यसरी साहित्यिक कृतिमा चलचित्र बनाउँदा साधारणतया कृतिका रचयिता र कृतिका ज्ञाताहरूले त्यस्ता चलचित्र प्रभावहीन भएको गुनासो पोख्ने गरेको पाइन्छ । यो केही हदसम्म सत्य भएको तथ्य “देवदास” को नयाँ संस्करणका निर्देशक संजयलीला भन्साली स्वीकार्छन् । कृतिको रचना गर्दा कल्पनामा उड्न सजिलो छ, त्यसले दर्शकलाई बाँध्न कठिन हुने भएकोले व्यावसायिकताको लागि केही परिवर्तन गर्नुपर्ने विचार “परिणीता” का निर्देशक प्रदीप सरकारको पाइन्छ । साहित्यिक कृतिहरूमा चलचित्र बनाउँदा रचनाहरूमा निहित हुने गम्भीर प्रस्तुति र भाषागत क्लिस्टताले दर्शकलाई तान्न कठिन छ । सायद त्यसैले होला अमृता प्रितमका कृतिहरूमा बनेका “कादम्बरी” द “पिंजर” ले दर्शकको मन जित्न सकेनन् । प्रेम चन्दका कृतिहरूमा बनेका गोदान, गरिब मजदूर र शतरञ्ज के खेलाडी चलचित्रको रूपमा प्रभावहिन सिद्ध भए । राजेन्द्र सिंह बेदीको एक चादर मैली सी, राजेन्द्र यादवको सारा आकाश, कुसुम अन्सलको पञ्चवटी, शरतचन्द्र चट्टोपाध्यायको “पण्डितजी” मा आधारित “खूशबु” सफल हुन सकेनन् । लेश्वरको “एक सडक सत्तावन गलिया” मा आधारित “बदनाम वस्ती” पनि सफल हुन सकेन । तर कमलेश्वरकै कृति “आगामी अतित” मा बनेको “मौसम” र “काली आँधी” मा बनेको “आँधी” अत्यन्त सफल रहे । यसरी हर्ेदा कृतिको मूल मर्मलाई यथावत् राखी चलचित्रीकरण गर्न सफल भएका चलचित्रले व्यावसायिक लाभ उठाउन सक्षम भएको देखियो । यो र्गमा .के.नारायणन्को “गाईड” र फणिश्वरनाथ रेणुको “तीसरी कसम” पनि पर्दछन् । तर साहित्यिक कृतिलाई नै यथावत रूपमा चित्रण गर्ने प्रयास भने प्रभावशाली हुन नसकेको स्पष्टै देखिन्छ ।

August 1, 2006

त्यसैले होला………

पल पलमा मायाको पाथी भर्दै गए जस्तो छ
मायालुको मुटुको ब्यथा बढ्दै गए जस्तो छ
त्यसैले होला………
नयनबाट आँशुका थोपा झर्दै गए जस्तो छ

जिन्दगी भरि मेरै साथ दिन्छेउ भन्ने ठानेको थिए
तिमीले पराई ठाने पनि मैले त आफ्नै मानेको थिए
त्यसैले होला…..
जीवन साथी तिमीलाई नै छानेको थिए

के मान्थ्यो मुटु यो फेरी तिमीले छोडे पनि
शिशाझै मुटु यो मेरो फेरी तिमीले तोडे पनि
त्यसैले होला…….
झन याद आउँ छ तिमीले बाटो अन्तै मोडे पनि

कृष्ण लामीछाने






















Get free blog up and running in minutes with Blogsome | Theme designs available here