साहित्यकारहरूको घैंटामा घाम लागेकै हो ?
मेरा मित्र कविराज पौडेलहरूले छन्दका श्रेष्ठ कवि भनी माधवप्रसाद घिमिरेलाई रूपन्देहीमा स्वागत तथा सम्मान गर्ने भनेका छन् । पौडेल छन्दमा विषेश चाख राख्ने साहित्यका विद्यार्थी हुन् । नेपाली साहित्यको परम्परागत शैली जोगाउन उनले छन्दवादी साहित्य समाज गठन गरेका छन् । नेपाली साहित्यमा र·ीच·ी फूल फुलाउन उनले गरेको काम एक महत्वपर्ूण्ा कुरा बनेको छ । त्यसैले उनका छन्दवादी काममा सघाउनु हामी सिकारू साहित्यकारहरूबीचको आपसी सद्भाव र सहकार्य हो । हामी आपसमा सहयोग गरेर नै नेपाली साहित्यमा सक्रिय बन्न सक्दछौं । नेपाली भाषा र साहित्य विकास गर्न योगदान दिन सक्छौं । साथसाथै हामी आफै पनि नेपाली साहित्यका असल विद्यार्थी बन्न सक्छौं । हामी आफै नेपाली साहित्यको बृहत अध्ययन गर्न पाउ“छौं । यसमानेमा पनि मेरा मित्र कविराजले पछिल्लो पटक प्रारम्भ गरेको यो छन्दवादी साहित्यिक आन्दोलनलाई सहयोग गर्नु आवश्यक छ । किनभने एकछत्र रूपमा गजलको बाढी आएको बेलामा पनि छन्दको परम्परालाई पुनःउत्थान गर्न खोज्नु आफैमा कम साहसको कुरा होइन । (more…)
असार २९ गते । नेपाली भाषाका आदिकवि भानुभक्त आचार्यको १९२औँ जन्मजयन्ती आज नेपाल अधिराज्य तथा विदेशमा विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाइँदैछ । अयोध्याका राजा रामको जीवनीलाई सरल नेपाली भाषामा लेखिएको ‘रामायण’मार्फ प्रस्तुत गरेर भानुभक्तले नेपाली जनतालाई ठूलो गुन लगाएका छन् । रामायण अहिले पनि नेपालीहरूको घरघरमा सस्वर लय हालेर पाठ गरिन्छ । श्री ५ बडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहले भौगोलिक रूपमा एकीकरण गरेको नेपाललाई आदिकविले भाषा, साहित्य र संस्कृतिमार्फ एकीकरण गरेका थिए । वि.सं. १८७१ मा तनहुँको चुँदीरम्घा गाउँमा जन्मिएका भानुभक्तलाई एक सामान्य घाँसीले ‘जन्मेपछि राम्रो काम गरेर नाम कमाउनर्ुपर्छ’ भनी अर्ती उपदेश दिएकाले उनी रामायणलाई नेपालीमा रचना गर्न प्रेरित भएका थिए भनिन्छ । ‘वधुशिक्षा’ उनको अर्को प्रसिद्ध कृति हो । कुमारीचोकको हिसाब मिलाउन नसकेर झयालखानामा परेका आदिकवि आचार्यले सरकारी कार्यालयमा हुने ढिलासुस्ती र ‘भोलिवाद’का कट्टर विरोधी भएर कवितामा भोलिको विरोध गर्दै लेखेका थिए- ‘भोलि भोलि भन्दैमा सब घर बितिगो बक्सियोस् आज झोली’ । नेपाली जातीय एकता, राष्ट्रिय पहिचान र नेपाली सांस्कृतिक चेतना जगाउन र राष्ट्रिय संस्कृतिलाई बलियो बनाउनामा भानुभक्तको ऐतिहासिक योगदान छ । भानुभक्त ऐतिहासिक व्यक्ति भएकाले सम्पर्ूण्ा नेपालीले उनको सम्मान गर्नुपर्ने र उनका विचारका बारेमा उठेका विवादमाथि छलफल एवं समीक्षात्मक कार्यक्रम गर्नु आजको प्रमुख आवश्यकता भएको समालोचकहरूको धारणा छ ।रासस
टिकट काटेर पनि मानिसहरुले कविता सुन्दा रहेछन् भन्ने कुरा गुरुकुलमा बेलाबखतमा आयोजना हुने गरेको एकल कविता वाचन सम्बन्धि कार्यक्र्रमले देखाएको छ । श्रवण मुकारुङ्ग, अर्जुन पराजुली, ब्रि्रम सुब्बा सम्म आईपुग्दा टिकटमा कविता अत्यन्त लोकप्रिय भएको देखिन्छ ।टिकटमा कविता देखाउन कविहरु मात्र होइनन् कवयित्रीहरु पनि तात्न थालेका छन् भन्ने कुराको पुष्टी यही २०६३ साल जेष्ठ २७ गते शनिवार आयोजना भएको कवयित्री सबिना सिन्धुको एकल कविता वाचन कार्यक्रमले पुष्टी गरेको छ । उक्त कार्यक्रम पुरानो पुस्तकालय हल मीनभवनमा सम्पन्न भएको थियो ।
उक्त कार्यक्रममा प्रतिष्ठित कविहरु मञ्जुल, विष्णुविभु घिमिरे , शैलेन्द्र साकार, युयुत्सु आर डि शर्मा अािदको उपस्थिति रहेको थियो । त्यस कार्यक्रममा कवयित्री सबिना सिन्धुले करिब २५ वटा कविता वाचन गरेकी थिइन् । उनको कवितामा समसामयिक विषयहरु देख्न सकिन्थ्यो ।कवितामा लैङ्गकि असमानता, नारी चित्कार , सामाजिक सुधार , ब्यङ्ग्य , लोकतन्त्र प्रति झुकाव जस्ता विषयवस्तुहरु समावेस गरिएका थिए । माछो , एक्वेरियम र परिधि शिर्षको कवितामा उनी नारीहरु एक्वेरियम भित्र बन्दि भएका छन् भन्ने भावना झल्किन्थ्यो ।बिम्बहरुको कुशल प्रयोगले सिन्धुका कविताहरु सुन्दर देखिएको कुराको दावी युयुत्सु आर डि ले गर्दै थिए भने मञ्जुल सिन्धुका कविताहरुको सकारात्मक र नकारात्मक पक्षहरु केलाउँदै थिए । उता विष्णु विभु घिमिरे सिन्धुका कविताहरु सुनेर मुसुमुसु हाँस्दै थिए ।उक्त कार्यक्रम 
लेखन कलामा अनुभव नभएपनि साँच्चै नै र्स्वर्ग जस्तो मेरो गाँउको वारेमा चार हरफ लेख्ने इच्छा अर्न्तआत्मा वाट नै जागेर आयो । तपाई हामी सवैलाई थाह भएकै कुरा हो हाम्रो देश मुख्यतय गावै गाउले भरेको छ र देशको आस्सी प्रतिशत मानिसहरु गाउमा नै बसोबास गर्दछन । त्यस्तै गाउ मध्ये, गण्डकी अञ्चल कास्की जिल्लाको सदरमुकाम पर्यटकीय नगरी पोखराको उत्तरी भेगमा पर्ने सँसारको सुप्रसिद्घ माछापुछ्रे हिमालको काखमा आवस्थित एउटा स्वणिर्म गाउ हो घाचोक, र यस गाउका वासिन्दाहरुलाई’घाचोके”अथवा गुरुङ भाषामा कजुथेँ भनेर चिनिन्छ अथवा सम्वोधन गरिन्छ । यस गाउको वारेमा जति वर्ण्र्ाा गरेपनि कदापी अघाउदैनन् यहाँ पुगेका स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकहरु ।
